YETKİLENDİRİLMİŞ GÜMRÜK MÜŞAVİRİ UYGULAMASI

Gümrük Yönetmeliğinin 694.maddesi hükümlerine istinaden 1 seri numaralı Gümrük Genel Tebliği ve 60 seri numaralı Gümrük Genel Tebliği ile Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri kavramı ve uygulaması gündeme gelmiştir. Söz konusu düzenlemeyle, yapılan iş, sorumluluk ve unvan anlamında yeni bir serbest meslek mensubu düzenlemesi yapılmıştır. Yine bu düzenlemeyle, gümrük idaresi kendi denetim ve kontrol yetkilerinin bir kısmını yetkili gümrük müşavirlerine devretmiştir.

Yapılan bu düzenlemelerle; belirlenen kıstaslara sahip bulunan Gümrük Müşavirleri, Gümrük Müsteşarlığınca uygun bulunması halinde yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olarak görev yapabileceklerdir. Ancak her gümrük müşavirinin yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olarak görev yapması söz konusu değildir, örneğin belli bir süre Gümrük Müsteşarlığında bürokrat olarak görev yapmış olmak veya en az yedi yıl gümrük müşaviri olarak çalışmış olmak gibi koşullar aranmaktadır. Ayrıca, yetkili gümrük müşaviri olarak görev yapacak kişilerin aynı zamanda gümrük müşavirliği yapmaları yasaklanmıştır.

Gümrük Müsteşarlığı yaptığı düzenlemeyle gümrük idaresinin hangi yetkilerini devretmiştir? Diğer bir ifadeyle yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri hangi hizmetleri verecektir?

Yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin vereceği en önemli hizmet antrepolara ilişkin denetim ve kontrol işlemlerinin gümrük idaresi adına ifa edilmesidir. Keza yapılan düzenlemeyle Eylül 2008 tarihi itibariyle özel antrepolarda görevli gümrük memurlarının görevleri sonlandırılmaya başlanacaktır. Yani bu tarihten itibaren özel antrepolarda gümrük memurları görev yapmayacak, dolayısıyla antrepolara eşya alınması- çıkartılması, kayıtların kontrol ve denetimi işlemleri artik yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri tarafından yürütülecektir. Yine antrepolarla ilgili olarak, antrepo açma başvurularının ön incelemesi, devir ve altı ayda bir yapılacak sayımları yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri tarafından gerçekleştirilecektir. 06.10.2008 tarihinden itibaren ise yetkilendirilmiş gümrük müşaviri görevlendirilmesi yapılmayan özel antrepolara eşya girişine izin verilmeyecektir.

Antrepoların denetim ve kontrolünün yani sıra yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri aşağıda belirtilen hususlarda da yetkilendirilmiştir:

• - Kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine konu eşya ile tam muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine konu mesleki teçhizat, tıbbi ve cerrahi teçhizat, ambalaj maddeleri, özel nitelikli eşya ve numunelerin rejimin öngördüğü şekilde kullanılıp kullanılmadığının süre uzatımlarının değerlendirilmesine esas teşkil edecek şekilde tespit işleminin yapılması.
• - Nihai kullanım konusu eşyanın, nihai kullanım amacına uygun kullanımda olup olmadığının tespiti.
• - Gümrük idarelerince verilen dahilde isleme izinleri kapsamındaki eşya ile ilgili süre uzatımlarına esas teşkil edecek tespit yapılması.
• - Onaylanmış ihracatçı yetkisini haiz onaylanmış kişi statü belgesine sahip firmalarca düzenlenen A.TR dolaşım belgelerinin şekil şartlarının ve bu belgelerin düzenlenmesine ilişkin verilerin doğruluğunun araştırılarak bunların dönemsel kontrolünün ve ilgili mevzuata uygunluğunun tespitinin yapılması.
• - İthalat vergilerinden tam muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine konu özel nitelikli eşyanın (kalıp, çizim, taslak ve benzeri diğer eşya ile özel alet ve araçlar) kullanımı sonucunda elde edilen ürünlerin tamamının ya da öngörülen oranda Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edildiğinin tespit edilmesi.
• - Gümrük Kontrolü Altında İsleme Rejimi kapsamında ibra işlemine ilişkin tespit yapılması.
• - İhracata konu eşyanın serbest dolaşımda bulunduğunu gösteren A.TR dolaşım belgelerinin düzenlenmesine ilişkin verilerin doğruluğunun araştırılarak, bunların dönemsel kontrolünün ve ilgili mevzuata uygunluğunun tespitinin yapılması.
• - İhracata konu eşyanın tercihli menşeini gösteren EUR.1 dolaşım sertifikalarının şekil şartlarının ve bu belgelerin düzenlenmesine ilişkin verilerin doğruluğunun araştırılarak bunların dönemsel kontrolünün ve ilgili mevzuata uygunluğunun tespitinin yapılması.